Agl.is - Fréttir af Austurlandi - Öryggi íslenskra sjómanna og sjómannaafslátturinn

Öryggi íslenskra sjómanna og sjómannaafslátturinn

Skrifað af Eiríkur Guðmundsson
fimmtudagur, 25 febrúar 2010

Síðast uppfært ( fimmtudagur, 25 febrúar 2010 )

Það var alvarleg frétt sem birtist á visir.is 5.febrúar síðastliðin, og fékk að mínu mati ekki næga athygli fjölmiðla. Þar var sagt frá skipverja á Sturlaugi Böðvarssyni AK sem var haldið gangandi á sprengitöflum og súrefni, svo að notuð séu hans eigin orð. Maðurinn sem reyndist vera með hjartasjúkdóm var staddur sjötíu mílur frá landi, og þar með næsta spítala. Samband var haft við þyrlu Landhelgisgæslunnar, en þaðan bárust þau svör að ekki væri hægt að sækja sjómanninn þar sem að aðeins ein þyrla væri á vakt. Samkvæmt starfsreglum LHG er ekki gert ráð fyrir því að þyrla fari lengra en 20 sjómílur frá landi þegar þannig stendur á. Vegna þessa þurfti að sigla með manninn til hafnar í Reykjavík, þar sem hann komst loks undir læknishendur, og í bráðaaðgerð, heilum 10 klukkutímum frá því að hann kenndi sér meins.

Á síðastliðnu ári hefur Landhelgisgæslan mátt þola umtalsverðan niðurskurð. Flugmönnum var sagt upp í fyrra auk þess sem gæslunni hefur verið gert að skera niður kostnað sinn um 300 milljónir króna á þessu ári. Frá því að flugmönnunum var fækkað hefur ekki verið hægt að manna báðar þyrlurnar, eins og áður. Það þarf ekki að fjölyrða um hversu gríðarleg áhrif þessi niðurskurður hefur á öryggi sjómanna okkar íslendinga. Í ofanálag hefur nú verandi velferðarstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur ráðist í að afnema sjómannaafsláttinn í þrepum. 1. janúar 2014 mun hann verða úr sögunni. Í athugasemdum við fjárlagafrumvarpið , er talað um að forsendur fyrir sjómannaafslættinum hafi breyst mjög frá því sem áður var. Þar er meðal annars nefndar langar fjarvistir frá heimili og slæmar vinnuaðstæður. Það er kolrangt. Vissulega er allur gangur á því hversu lengi menn eru út á sjó hverju sinni, og einhverjar starfstéttir búa einnig við slíkt. Munurinn er hins vegar sá að þær eru með fast land undir fótum. Það getur svo ekki flokkast annað en sem slæmar vinnuaðstæður að búa við það að ef þú ert svo óheppinn að veikjast eða slasast lengra frá landi en 20 sjómílur sé alls ekkert víst hvort að hjálp sé í boði til að koma þér undir læknishendur.

Samt sem áður var ráðist í þessa skerðingu , þrátt fyrir að aðilar sjávarútvegsins mótmæltu á fundi efnahags- og skattanefndar. Fyrir kosningarnar í fyrra hitti ég ungan sjómann á Akureyri sem mætti á kosningaskrifstofu Frjálslynda flokksins með litlu fjölskylduna sína, konu og unga dóttur. Hann hafði áhyggjur af þeim niðurskurði sem þá hafði þegar verið boðaður hjá Landhelgisgæslunni. Við ræddum til að mynda um hugmyndir um hátekjuskatt, sem að margir sjómenn myndu greiða, með eða án sjómannaafsláttar. Þessi ungi sjómaður sagðist glaður myndi leggja sitt af mörkum til ríkissjóðs, en það væri þá eðlileg krafa að hann þyrfti ekki að hafa áhyggjur af öryggi sínu. Mikið er ég sammála honum.

Hvað er að ávinnast með afnámi sjómannaafsláttar? Samkvæmt frétt frá ríkisskattstjóra , frá júlí í fyrra,fengu 5.736 sjómenn rétt rúman 1,1 milljarð kr. í sérstakan skattaafslátt vegna vinnu til sjós á síðasta ári. Samkvæmt frumvarpi velferðarstjórnarinnar er gert ráð fyrir því að lækka sjómannaafsláttinn um 25% á ári fram til ársins 2014 eins og fyrr segir. 275 milljónir ættu því að fást í kassann þetta árið. Þegar að Ragna Árnadóttir var spurð um stöðu gæslunnar í kjölfar fréttarinnar sem ég vitnaði í hérna í byrjun sagði hún einfaldlega að þetta væri ekki gott og að þessu þyrfti að breyta, alveg eins og talað úr munni ráðherra með flokkskírteini í Samfylkingunni. Svipuð var reyndar yfirlýsing hennar á Alþingi fyrir rétt tæpu ári. Síðan hefur lítið gerst. Hérna blasir við okkur enn eitt dæmið um það hversu vanhæf þessi ríkisstjórn er til að leita leiða til að ná sátt um þá hluti sem hún tekur sér fyrir hendur. Það þarf ekki mörg háskólapróf til að sjá að með því að veita þeim peningum sem fást með afnámi sjómannaafláttarins til Landhelgisgæslunnar væri í það minnsta stórt skref stigið til betri vegar. Þeir peningar kæmu í raun úr vasa sjómanna, þeirra sem mest þurfa á þjónustu gæslunnar að halda. Ríkissjóður héldi eftir sem áður þeim fjármunum sem skornir voru af til að byrja með. Ég get ekki ímyndað mér annað en að sjómenn væru þá í það minnsta sáttari með sína skerðingu, við hin gætum svo andað aðeins léttar yfir því að mennirnir sem skapa svo stóran hluta af tekjum þjóðarbúsins væru í það minnsta töluvert öruggari í starfi sínu.

Ummæli lesenda

Álitsgjöf

Sýna 8 af 8 Ummæli

1. 13-03-2010 11:40

Meir um sjómannaafslátt og hrepparíg

Get nú verið sammála flestu sem þið skrifið Elma og Sigurlaug. Hef nú skrifað og sagt að þessi sjómannaafsáttur má hverfa mín vegna en ég veit að það eru ekki allir á sama máli og ég, ekki allrir sjómenn með há laun, held að það sem fer mest í taugarnar á sjómönnum að það skuli vera ríkistjórn sem kennir sig við vinstri og verkafólk skuli fara ofari í að ráðast á kjör almennings. Fáum svo bara dagpeniga sambærilega og Steingrímnur S fær þegar hann fer að heiman. Líst vel á þá hugmynd að fá bara olíukostnaðar hlutdeildina aftur til baka enda var hún sett á tímabundið enda margfallt hærri upphæð en sjómannasafslátturinn.

En þetta með 3 hlutinn, hef nú oft heyrt þeessa gagnrýni áðrur en þetta er gamalt fyrirbrygði kom á löngu fyrir mína tíð, tek þessu nú ekki sem persónulegu skoti á mig en hef svo sem oft ferngið að heyra þetta áður, ég spyr nú yfirleitt til baka hvað verður um þennan eina hlut hef hann verður tekin af jú hann færi til útgerðarinar ekki sjómannna á viðkomandi uppsjávarskipi. Enda hafa útgerðarmenn barist fyrir því að þessu verði breytt.

Held að það sé rétt sem þú segir Elma, almenningur veit ekekrt um það á álag sem oft fylgir því að vera á sjó bæði fyrir konur og börn þeirra manna sem oft eru lengi fjarverandi. Þú þekkir þetta örugglega vel sjálf sem sjómannskona.

Og þetta með hrepparíginn, sýnist hann nú aðalega tilkominn út af sviknum loforðum valdhroka og valdnýðslu nokkurna manna og bendi þar á bæjarskrifstofu og læknamálið. Gamli hrepparígurinn sem kom út af íþróttum var nú bara skemmtilegur.

Get alveg verið sammála þér Sigurlaug að skýtkast með nafnlausum undirskriftum á ekki að þekkjast á fjölmiðli eins og þessum skil ekki að birtar skuli vera hér nafnlausar greinar frá einhverjum gungum sem ekki þora að gangast við sínum skrifum, tímabært að ritstjórn þessa blaðs taki þetta til skoðunar.

Grétar Rögnvarsson

2. 12-03-2010 09:15

Af sjómannafslætti og kjörum sjómanna

Ég veit ekki hvort er verra skítkastið úr “efra” eða “neðra” hefði haldið að allt skynsamlegt fólk hefði látið af þessu. Ég er sammála því að sjómannaafslátturinn er barn síns tíma og það er líka þriðji hluturinn sem skipstjórinn hefur. Hann fékk þriðja hlutinn þegar “nótabassinn” var úr sögunni. Mér finnst varðandi laun sjómanna að það eigi að líta til þess að sjómenn greiða stóran hlut í rekstrarkostnaði útgerðarinna. Hafið þið heyrt þess getið að t.d. kennarar greiði fyrir upphitunarkostnað skóalanna? Það er sambærilegt við olíugjaldið sem sjómenn greiða af sínum hlut.
Sjómannaafsláttinn á að afnema og greiða sjómönnum í samræmi við úthaldið, vinnuna, fjarveruna, svo ég tali nú ekki um 30% meira líkamlegt álag sem fylgir sjómennskunni. En hvað með andlegu hliðina? Hvað fylgir því að vera fjarri ástvinum og heimili langtímum saman, getur einhver svarað því?

Elma Guðmundsdóttir

3. 11-03-2010 23:18

Takk.

Fyrirgefðu Grétar að ég alhæfði um hrepparíginn, það átti kannski meira við hitt commentið. Er búin að fá mig fullsadda af skítkasti frá nafnlausum á öðrum stað og viðurkenni að skapið hljóp með mig lengra en réttmætt var. Tel mig hreint ekki hafa sagt neitt sem hallar á fólk á fjörðum vegna þess eins að það býr þar, en hef fegnið ómælt skítkast á mig fyrir það eitt að búa á Héraði, sem kemur hvorugu þessara mála nokkuð við. Ég tók það sérstaklega fram í fyrra commenti að menn ættu að fá greitt í samræmi við vinnu sína, og ef vinnan fer fram hjá einkaaðila þá er það þeirra að greiða mannsæmandi laun og ríkissjóður á ekki að koma þar að, það er einfaldlega úrelt og mikil mismunun.
Svo þegar ástandið er eins og það er í dag, þá taka allir á sig skerðingu í einhverju formi, og mig svíður að sjá t.d þá sem nú hóta verkfalli sem getur stórskaðað þjóðarbúið í heild fara fram með þessum hætti, þeir fá mikinn tíma og pláss í fjölmiðlum meðan öryrkjar hafa orðið fyrir gríðarlegri skerðingu sem þó hafa það verst og það langverst og varla heyrist um það hósti eða stuna. Held menn geri sér ekki grein fyrir að til er fólk með undir 100.000 kr í örorku og það töluvert undir og hefur ekkert annað, ekki heldur lífreyissj, né getur unnið. Og meðan maður veit að slíku þá er erfitt að styðja kjarabaráttu þeirra sem hafa svo mikið meira, svo ekki sé talað um ef það greiðist úr ríkissjóði. Ef afsakaðu þetta, er komin langt út fyrir efnið en samt þó ekki.
Kv SG

Sigurlaug Gísladóttir

4. 11-03-2010 20:49

Hrepparígur

Kom nú ekki inn á það í mínum skrifum að fólk væri öðruvísi á Héraði en Fjörðum þekki fullt af ágætur fólki þar og hef haft með mér á sjó menn af Hérarði sem eru afbragðs sjómenn, er ekkert sár yfir því að þú skulir vera af Héraði fullt af fólki hér á sömu skoðun og þú, finnst samt smá hroki í skrifum þínum gagnvart sjómönnum og ef þú endilega vilt hefur enginn sýnt Fjarðarfólki meiri hroka en Egilsstaðarbúi nokkur sem þú hefur varið oft í þínum skrifum. Ætla ekki að blanda því máli saman við sjómannafsláttinn, búinn að lesa nóg frá þér um það mál og svo núna frá NN sem er svo mikil gunga að þora ekki að skrifa undir nafni.

En gott er þó allavega hvað þú veist mikið um sjómennsku í gegnum ættmenni þín og hefur sjálf komið á sjó, það gerir engan mann verri að hafa prufað að stunda þann atvinnuveg sem við jú lifum á þó svo að það viti ekki allir.

Vorkenni ekki neinum að stunda sjó en frekar en aðra vinnu, en gott er að þú skulir sjá þetta sem eina jákvæða sem þessi aumingja ríkisstjórn er að gera.

Grétar Rögnvarsson

5. 11-03-2010 16:37

Halló Hafnaförður

Hvað kemur það málinu við að ég bý hér uppfrá og þið á fjörðum? Hugsið þið aldrei út fyrir hrepparýginn ? svei mér þá ykkur er ekki viðbjargandi.
Bræður mínir eru búnir að stunda sjóinn til fjölda ára bæði á togurum sem og minni bátum, einnig dagróðrakoppum. Faðir mín var með trillu og við hjónin eigum eina slíka, hún er reyndar til sölu ef einhver heftur áhuga. Móðurbróðir minn var sjómaður alla sína ævi og svo gæti ég lengi talið, já og annar bróðinn var einnig á fraktskipi. Þannig að já ég veit alveg hvað þið eruð að tala um. Ég hef einnig gert mörg framtölin fyrir sjómenn hér á árum áður.
Ykkur er tamt að rífa niður það sem aðrir segja sem ekki eru sammála, en þið ættuð kannski að fara varlega í að segja fólki að það hafi ekki vit á hlutunum áður en þið skellið svona dylgjum og þvættingi fram. Og já ég hef migið í saltann sjó svo það sé nú á hreinu líka. Fannst það ekki tiltökumál og þóttist ekkert meiri eftir.

Sigurlaug Gísladóttir

6. 11-03-2010 16:11

Skrifað af vanþekkingu

Það eru alltaf jafn gáfuleg skrif frá fólki sem enga þekkingu hafa á hlutum eins og skrif Sigurlaugar. Hún veit kannski að það er 30% meira álag á líkamann að vinna til sjós en í landi. Hún veit vonandi líka að sjómannafsláttur í löndum hér í kring er margfallt hærri en hér. Afnemum bara sjómannafsláttinn og þessar skitnu 930 kr á dag og fáum bara dagpeninga eins og aðrir sem vinna fjarri heimilum sínu eins og þingmenn og aðrir ríks og bæjarstarfsmenn, ætli þeri séru ekki með upp undir 20,000 á dag í dagpeninga. Finnst allavega að fólk sem ætlar að skrifa um svona ætti að kynna sér sjómennsku áður en það fer að tjá sig og ég get boðið þér með í eina veiðiferð, fer á morgun á kolmuna vestur af Írlandi og ef allt gengur upp verðum við svona minnst í 8 daga í túrnum gætum orðið 10-12 dagar en það er fullstuttur kynnigartími, legg því til að Sigurlaug reyni að komast á frystitogara sem er 30 daga í túr, kannski breytist álit hennar á sjómennsku, sjómönnum og sjómannsfjölskyldum við það.

Grétar Rögnvarsson

7. 11-03-2010 13:42

Að koma af fjöllum

Sigurlaug, það er alltaf sami neikvæði hugsunarhátturinn frá ykkur í efra til okkar sem búum við sjávarsíðuna og stundum er talað um í neðra. Hefur þú nokkurn tíma migíð í saltan sjó ? Hefur þú reynslu af því að vera sjómannskona ? Það að vera sjómaður er ekkert sambærilegt við það að vinna uppi á fjöllum. Þú ert algjörlega að koma af fjöllum með þessari skoðun þinni og ættir að setja þig betur inn í málefni sjómanna og sjómannaaafsláttarins.

Pétur sjóari

8. 10-03-2010 19:45

Sjómannaafsláttur löngu úreltur.

Er algerlega hlynnt því að afnema sjómanna afsláttinn, enda löngu farið að teljast til barns síns tíma. Margir fleiri búa við það í dag að vera lengi fjarverandi heimili sínu vegna vinnu t.d verktakar. Og að setja öryggi sjómanna í samhengi við sjómanna afslátt finnst mér langsótt svo ekki sé sterkara til orða tekið. Nema þá að allir sem búa í ákveðinni fjarlægð frá sjúkrahúsi fái þá slíkan afslátt líka svo ekki sé talað um þá sem vinna inn á fjöllum og koma bara heim á 10-15 daga fresti og búa þar við mun verri aðstæður en margur sjómaður. Sértækur afsláttur fyrir eina stétt manna á ekki að eiga sér stað, heldur eiga launin að taka mið að þeirri vinnu sem er unnin. Það hlýtur að jaðra við að kallast brot á hinni meintu jafnræðisreglu að greiða einni stétt manna í landinu úr ríkissjóði uppbót á laun, því auðvitað er þessi skattaaflsláttur ekkert nema launauppbót.
Þessi ríkisstjórn má eiga það sem hún á, en þetta er eitt af því fáa gáfulega sem hún er að gera.

Sigurlaug Gísladóttir

Sýna 8 af 8 Ummæli

Skrifaðu ummæli...

< Fyrri

[ Til baka ]

Í vikunni

Ummæli

Gluggapóstar
- Slíðrið sverðin, Austlendingar!